Dit hoorcollege gaat over kernvragen van het menselijk bestaan en over het raadsel dat we zo vaak voor onszelf zijn. Het gaat over hoe we ons gedragen, individueel maar ook in groepsverband. Het gaat over onze complexiteit, onze morele dilemma's, onze tegenstrijdigheden, onze grootsheid en onze misère.

Wat hebben we nodig voor een gelukkig leven? En wat te doen als we twee onverenigbare doelen tegelijk op het oog hebben? Die doelen kunnen moreel neutraal zijn, maar ze kunnen ook raken aan normen waar we ons aan te houden hebben, of aan waarden waar we in geloven. Waar hangen de keuzen die we dan maken zoal van af? Kunnen we wel volhouden dat 'de meeste mensen deugen'?

Deze vragen kunnen het best beantwoord worden op basis van een samenhangende mensvisie. Zo'n visie is ontwikkeld door Rob Wentholt. Hij was hoogleraar sociale wetenschap aan de Erasmus Universiteit. Op het eind van zijn leven (1924 – 2010) heeft hij zijn visie neergelegd in een omvangrijke verhandeling vol uit het leven gegrepen voorbeelden. Floris Cohen heeft dit meesterwerk tot een publieksversie herschreven met als titel Experiment Mensheid. Het vormt de basis van dit hoorcollege.

Wentholt schreef zijn boek vanuit een diepe bekommernis om de toekomst van de mensheid. Vergeleken met andere levende wezens, beschikken wij mensen over een uniek sterk ontwikkeld vermogen om van onze ervaringen te leren, niet alleen individueel maar vooral ook collectief. Daarmee hebben we onszelf onbedoeld op een punt gebracht waar nu ons overleven zelf problematisch is geworden. In hoeverre kan een verscherpt inzicht in waarom we zo handelen àls we handelen onze kans op collectief overleven vergroten? Dat is de vraag waar dit college op uitloopt.

Download de bijlage bij het hoorcollege Ons innerlijk ontleed.

Deze uitgave is tot stand gekomen i.s.m. HOVO Leiden.